CGPA म्हणजे काय, आणि तो GPA आणि SGPA पेक्षा कसा वेगळा आहे?
CGPA चे पूर्ण रूप Cumulative Grade Point Average (एकत्रित ग्रेड पॉइंट सरासरी) आहे. हा एकच आकडा आहे जो आतापर्यंत पूर्ण केलेल्या सर्व सेमिस्टरमधील तुमच्या कामगिरीचा सारांश देतो. विद्यापीठे तो तुमच्या गुणपत्रिकेवर छापतात, नोकरी देणारे अर्जात तो विचारतात आणि शिष्यवृत्ती समित्या विद्यार्थ्यांची निवड करताना तो वापरतात. कोणी म्हणते "माझा CGPA 3.4 आहे", तेव्हा त्याचा अर्थ आतापर्यंतच्या संपूर्ण पदवीची सरासरी असा असतो, फक्त मागच्या सेमिस्टरची नाही.
तिन्ही शब्द सारखेच वाटतात, म्हणून हा सोपा फरक पाहा:
| शब्द | पूर्ण रूप | तो काय मोजतो |
|---|---|---|
| GPA | Grade Point Average (ग्रेड पॉइंट सरासरी) | एका सेमिस्टरची तुमची सरासरी (काही देशांत एक वर्ष किंवा संपूर्ण पदवीची) |
| SGPA | Semester Grade Point Average (सेमिस्टर ग्रेड पॉइंट सरासरी) | एका सेमिस्टरची तुमची सरासरी. बहुतेक भारतीय विद्यापीठे हेच नाव वापरतात, आणि याचा अर्थ सेमिस्टर GPA सारखाच आहे. |
| CGPA | Cumulative Grade Point Average (एकत्रित ग्रेड पॉइंट सरासरी) | तुम्ही पूर्ण केलेल्या सर्व सेमिस्टरची सरासरी |
थोडक्यात, SGPA आणि सेमिस्टर GPA एका सेमिस्टरबद्दल सांगतात, तर CGPA तुमच्या संपूर्ण प्रवासाबद्दल. अमेरिकेत फक्त "GPA" म्हणजे बहुतेक वेळा एकत्रित आकडा असतो, म्हणून हे शब्द गोंधळतात. एखादा फॉर्म संपूर्ण पदवीबद्दल विचारत असेल, तर त्याला जवळजवळ नेहमी एकत्रित आकडाच हवा असतो.
तिन्हींना क्रेडिट नुसार वजन दिले जाते. 4 क्रेडिटचा कोर्स 1 क्रेडिटच्या लॅबपेक्षा तुमच्या सरासरीवर जास्त परिणाम करतो, कारण त्यात जास्त शिकवणे आणि जास्त मेहनत असते.
CGPA टप्प्याटप्प्याने कसा काढावा
कोणत्याही खास गणिताची गरज नाही, फक्त तुमचे ग्रेड आणि प्रत्येक कोर्सचे क्रेडिट लागतात. बहुतेक विद्यापीठे हीच पद्धत वापरतात:
- प्रत्येक ग्रेडचे ग्रेड पॉइंटमध्ये रूपांतर करा. तुमच्या विद्यापीठाचा ग्रेड पॉइंट तक्ता वापरा (खालचे तक्ते पाहा). 4.0 स्केलवर A सहसा 4.00 आणि B+ 3.33 असतो.
- ग्रेड पॉइंटला क्रेडिटने गुणा. यातून प्रत्येक कोर्सचे "क्वालिटी पॉइंट" मिळतात. A ग्रेड असलेला 3 क्रेडिटचा कोर्स 3 × 4.00 = 12 क्वालिटी पॉइंट देतो.
- सेमिस्टर GPA काढा. सेमिस्टरचे क्वालिटी पॉइंट बेरीज करा आणि एकूण क्रेडिटने भागा. हाच तुमचा सेमिस्टर GPA किंवा SGPA.
- सेमिस्टर एकत्र करा. प्रत्येक सेमिस्टरच्या GPA ला त्या सेमिस्टरच्या क्रेडिटने गुणा, निकालांची बेरीज करा आणि सर्व सेमिस्टरच्या एकूण क्रेडिटने भागा. उत्तर म्हणजे तुमचा CGPA.
CGPA = Σ (सेमिस्टर GPA × सेमिस्टर क्रेडिट) ÷ Σ (सेमिस्टर क्रेडिट)
सोडवलेले उदाहरण
आयशा पहिल्या वर्षाची विद्यार्थिनी आहे आणि तिचे विद्यापीठ 4.0 स्केल वापरते. तिचा पहिला सेमिस्टर असा आहे:
| कोर्स | क्रेडिट | ग्रेड | ग्रेड पॉइंट | क्रेडिट × पॉइंट |
|---|---|---|---|---|
| कॅल्क्युलस | 3 | A | 4.00 | 12.00 |
| भौतिकशास्त्र | 4 | B+ | 3.33 | 13.32 |
| इंग्रजी | 3 | A- | 3.67 | 11.01 |
| प्रोग्रामिंग | 3 | B | 3.00 | 9.00 |
| इस्लामिक अभ्यास | 2 | A | 4.00 | 8.00 |
| एकूण | 15 | 53.33 |
तिचा सेमिस्टर 1 चा GPA आहे 53.33 ÷ 15 = 3.56.
दुसऱ्या सेमिस्टरमध्ये ती 17 क्रेडिट घेते आणि 3.20 GPA मिळवते, म्हणजे 3.20 × 17 = 54.40 क्वालिटी पॉइंट. तिचा CGPA काढण्यासाठी:
CGPA = (53.33 + 54.40) ÷ (15 + 17) = 107.73 ÷ 32 = 3.37
म्हणून आयशाचा CGPA 3.37 आहे. तिच्या दोन सेमिस्टरची साधी सरासरी, (3.56 + 3.20) ÷ 2 = 3.38, थोडे वेगळे उत्तर देते. इथे फरक लहान आहे, पण सेमिस्टरचे क्रेडिट खूप वेगळे असतील तर तो वाढतो, म्हणून नेहमी क्रेडिटनुसार वजन द्या.
हा कॅल्क्युलेटर कसा वापरावा
या पानाच्या वरचे टूल तुम्ही टाइप करताच हे सगळे करते. प्रत्येक टॅबचे एक काम आहे:
- तुमचे ग्रेडिंग स्केल निवडा. 4.0 (पाकिस्तान आणि अमेरिकेत सामान्य), 10-पॉइंट (भारतात सामान्य) किंवा 5.0 निवडा. ग्रेडच्या याद्या, मर्यादा आणि तक्ता त्यानुसार बदलतात.
- GPA टॅब. प्रत्येक विषयासाठी क्रेडिट भरा आणि ग्रेड निवडा. तुम्हाला फक्त गुण माहीत असतील, तर गुण वर जा आणि ते लिहा, कॅल्क्युलेटर तुमच्यासाठी ग्रेड शोधेल. विषयांची नावे ऐच्छिक आहेत.
- CGPA टॅब. प्रत्येक सेमिस्टरचा GPA आणि त्याचे एकूण क्रेडिट जोडा. हवे तितक्या वेळा सेमिस्टर जोडा दाबा, किंवा GPA टॅबमधून एका टॅपमध्ये निकाल पाठवा.
- लक्ष्य टॅब. तुमचा सध्याचा CGPA, पूर्ण झालेले क्रेडिट, लक्ष्य CGPA आणि उरलेले क्रेडिट भरा आणि आतापासून किती GPA लागेल ते पाहा.
- टक्केवारी टॅब. तुमचा CGPA टक्केवारीत बदला आणि वापरलेले नेमके सूत्र पाहा.
तुमची माहिती तुमच्याच ब्राउझरमध्ये जतन होते, त्यामुळे रिफ्रेशनंतरही राहते, आणि काहीही सर्व्हरला पाठवले जात नाही. तुमचे आकडे शेअर करण्यासाठी निकाल कॉपी करा किंवा नोंद ठेवण्यासाठी प्रिंट / PDF वापरा.
CGPA ते टक्केवारी रूपांतर
अनेक नोकरीचे अर्ज, प्रवेश फॉर्म आणि व्हिसा अर्ज CGPA ऐवजी टक्केवारी मागतात. संपूर्ण जगासाठी एकच सूत्र नाही, म्हणून योग्य पद्धत तुमच्या स्केलवर आणि विद्यापीठावर अवलंबून असते. या सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या पद्धती आहेत.
4.0 स्केल
टक्केवारी = (CGPA ÷ 4) × 100
यावरून कळते की कमाल गुणांपैकी किती भाग तुम्ही मिळवला. उदाहरणार्थ:
- CGPA 3.50 → (3.50 ÷ 4) × 100 = 87.5%
- CGPA 3.20 → (3.20 ÷ 4) × 100 = 80%
- CGPA 2.80 → (2.80 ÷ 4) × 100 = 70%
पाकिस्तानमधील आणि इतर ठिकाणची काही विद्यापीठे स्वतःचा रूपांतर नियम गुणपत्रिकेवर किंवा माहितीपुस्तिकेत छापतात. तुमच्या विद्यापीठाचा असा नियम असेल तर तोच वापरा, कारण नोकरी देणारे आणि प्रवेश कार्यालये तोच तपासतील.
10-पॉइंट स्केल
टक्केवारी = CGPA × 9.5
हे सूत्र CBSE ने सुरू केले, आणि अनेक भारतीय विद्यापीठे ते पाळतात. मागील परीक्षांमध्ये विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष मिळवलेल्या गुणांची ग्रेड पॉइंटशी तुलना करून CBSE ने 9.5 हा गुणक ठरवला. उदाहरणार्थ:
- CGPA 9.0 → 9.0 × 9.5 = 85.5%
- CGPA 8.2 → 8.2 × 9.5 = 77.9%
- CGPA 7.5 → 7.5 × 9.5 = 71.25%
प्रत्येक विद्यापीठ 9.5 वापरत नाही. उदाहरणार्थ VTU (CGPA − 0.75) × 10 वापरते, त्यामुळे 8.2 चे 74.5% होतात, आणि काही विद्यापीठे सरळ 10 ने गुणतात. तुमच्या विद्यापीठाने अधिकृत सूत्र जाहीर केले असेल तर तेच वापरा.
झटपट रूपांतर तक्ता
| CGPA (4.0) | टक्केवारी | CGPA (10-पॉइंट) | टक्केवारी |
|---|---|---|---|
| 4.00 | 100% | 10.0 | 95% |
| 3.70 | 92.5% | 9.0 | 85.5% |
| 3.50 | 87.5% | 8.5 | 80.75% |
| 3.30 | 82.5% | 8.0 | 76% |
| 3.00 | 75% | 7.5 | 71.25% |
| 2.50 | 62.5% | 7.0 | 66.5% |
| 2.00 | 50% | 6.0 | 57% |
5.0 स्केलवर सोपी पद्धत (CGPA ÷ 5) × 100 आहे. त्या स्केलची बहुतेक विद्यापीठे पदवी वर्गही जाहीर करतात, जसे First Class किंवा Second Class Upper, म्हणून तुमच्या नोकरी देणाऱ्याला कोणता हवा ते तपासा.
4.0, 5.0 आणि 10-पॉइंट स्केलचे ग्रेड पॉइंट तक्ते
हा कॅल्क्युलेटर हेच तक्ते वापरतो. ही सर्वात सामान्य रूपे आहेत, पण गुणांच्या मर्यादा विद्यापीठानुसार बदलतात, म्हणून अंतिम निर्णय नेहमी तुमच्या विद्यापीठाच्या हँडबुकचा असतो.
4.0 स्केल (पाकिस्तान / अमेरिका)
| ग्रेड | गुण % | ग्रेड पॉइंट |
|---|---|---|
| A | 85–100 | 4.00 |
| A- | 80–84 | 3.67 |
| B+ | 75–79 | 3.33 |
| B | 71–74 | 3.00 |
| B- | 68–70 | 2.67 |
| C+ | 64–67 | 2.33 |
| C | 61–63 | 2.00 |
| C- | 58–60 | 1.67 |
| D+ | 54–57 | 1.33 |
| D | 50–53 | 1.00 |
| F | 0–49 | 0.00 |
अमेरिकेत शिक्षक अनेकदा ठरावीक गुणमर्यादांऐवजी थेट अक्षरी ग्रेड देतात, पण प्रत्येक अक्षराचे ग्रेड पॉइंट तेच राहतात.
5.0 स्केल
| ग्रेड | गुण % | ग्रेड पॉइंट | अर्थ |
|---|---|---|---|
| A | 70–100 | 5 | उत्कृष्ट |
| B | 60–69 | 4 | खूप चांगले |
| C | 50–59 | 3 | चांगले |
| D | 45–49 | 2 | बरे |
| E | 40–44 | 1 | उत्तीर्ण |
| F | 0–39 | 0 | अनुत्तीर्ण |
हा स्केल नायजेरियातील विद्यापीठांमध्ये आणि काही इतर देशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो.
10-पॉइंट स्केल (भारत)
| ग्रेड | गुण % | ग्रेड पॉइंट | अर्थ |
|---|---|---|---|
| O | 90–100 | 10 | सर्वोत्तम |
| A+ | 80–89 | 9 | उत्कृष्ट |
| A | 70–79 | 8 | खूप चांगले |
| B+ | 60–69 | 7 | चांगले |
| B | 50–59 | 6 | सरासरीपेक्षा जास्त |
| C | 45–49 | 5 | सरासरी |
| P | 40–44 | 4 | उत्तीर्ण |
| F | 0–39 | 0 | अनुत्तीर्ण |
हे अक्षरी ग्रेड UGC च्या चॉइस बेस्ड क्रेडिट सिस्टमनुसार आहेत. काही विद्यापीठे प्रत्येक ग्रेडसाठी थोड्या वेगळ्या गुणमर्यादा वापरतात.
CGPA सुधारण्याच्या टिप्स
CGPA अडकल्यासारखा वाटू शकतो, पण तो तुमच्या अंदाजापेक्षा जास्त बदलतो, विशेषतः पदवीच्या सुरुवातीला. या सवयी खरोखर फरक पाडतात:
- जास्त क्रेडिटच्या कोर्सवर लक्ष द्या. 4 क्रेडिटच्या कोर्समधील चांगला ग्रेड 1 क्रेडिटच्या कोर्समधील त्याच ग्रेडपेक्षा CGPA जास्त वाढवतो, म्हणून त्यानुसार अभ्यासाचा वेळ ठरवा.
- अंतर्गत गुणांकडे दुर्लक्ष करू नका. क्विझ, असाइनमेंट, लॅब आणि उपस्थिती अनेकदा अंतिम ग्रेडचा मोठा भाग असतात, आणि हेच सर्वात सहज मिळणारे गुण आहेत.
- रोज थोडा अभ्यास करा. लेक्चरनंतर 30 मिनिटे नोट्सची उजळणी करणे परीक्षेआधी रात्रभर जागण्यापेक्षा जास्त उपयोगी ठरते, आणि जास्त लक्षात राहते.
- मागील प्रश्नपत्रिका सोडवा. त्यातून प्रश्नांची पद्धत, वारंवार येणारे विषय आणि गुण कसे दिले जातात ते कळते.
- लवकर मदत मागा. ज्या आठवड्यात गोंधळ होईल त्याच आठवड्यात शिक्षकांच्या ऑफिस अवर्समध्ये जा किंवा वर्गमित्राला विचारा, अंतिम परीक्षेच्या आधीच्या आठवड्यात नाही.
- कोर्स शहाणपणाने पुन्हा घ्या. तुमचे विद्यापीठ कोर्स पुन्हा घेतल्यावर जुना ग्रेड बदलत असेल, तर D किंवा F असलेला कोर्स पुन्हा घेणे हा CGPA वाढवण्याचा सर्वात जलद मार्ग ठरू शकतो.
- स्पष्ट लक्ष्य ठेवा. लक्ष्य टॅबने नेमका किती GPA लागेल ते पाहा. "या सेमिस्टरला मला 3.4 हवा" यावर काम करणे "मला अजून चांगले करायचे आहे" पेक्षा खूप सोपे आहे.
- स्वतःची काळजी घ्या. झोप, जेवण आणि छोटी विश्रांती हा वेळेचा अपव्यय नाही. थकलेले विद्यार्थी परीक्षेत निष्काळजी चुका करतात.
तुमचे एकूण क्रेडिट जसजसे वाढतात, तसतसा प्रत्येक नवीन सेमिस्टरचा CGPA वरचा परिणाम कमी होतो. म्हणजे सुरुवातीला सुधारणा करणे शेवटच्या वर्षी सुधारणा करण्यापेक्षा खूप सोपे आहे, म्हणून सुरुवात करण्याची सर्वात चांगली वेळ हाच सेमिस्टर आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
CGPA आणि GPA एकच आहेत का?
पूर्णपणे नाही. GPA म्हणजे सहसा एका सेमिस्टरची सरासरी, तर CGPA म्हणजे तुम्ही पूर्ण केलेल्या सर्व सेमिस्टरची सरासरी. पण अमेरिकेत गुणपत्रिकेवरील "GPA" चा अर्थ अनेकदा एकत्रित आकडा असतो. एखादा फॉर्म संपूर्ण पदवीचा GPA विचारत असेल तर तुमचा CGPA लिहा.
SGPA वरून CGPA कसा काढावा?
प्रत्येक सेमिस्टरच्या SGPA ला त्या सेमिस्टरच्या क्रेडिटने गुणा, निकालांची बेरीज करा आणि तुमच्या एकूण क्रेडिटने भागा. प्रत्येक सेमिस्टरमध्ये अगदी सारखे क्रेडिट असतील तर SGPA ची साधी सरासरीही तेच उत्तर देते.
मी फक्त माझ्या सेमिस्टर GPA ची सरासरी घेऊ शकतो का?
फक्त तेव्हाच, जेव्हा प्रत्येक सेमिस्टरचे क्रेडिट सारखे असतील. नाहीतर तुम्हाला क्रेडिटनुसार भारित सरासरी लागेल, कारण जड सेमिस्टरला जास्त वजन मिळते. या कॅल्क्युलेटरचा CGPA टॅब हे तुमच्यासाठी करतो.
CGPA टक्केवारीत कसा बदलावा?
4.0 स्केलवर तुमच्या CGPA ला 4 ने भागा आणि 100 ने गुणा. 10-पॉइंट स्केलवर सामान्य पद्धत CGPA × 9.5 आहे. तुमच्या विद्यापीठाचे स्वतःचे अधिकृत सूत्र आहे का ते नेहमी तपासा, कारण नोकरी देणारे आणि प्रवेश कार्यालये तेच वापरतील.
10-पॉइंट CGPA ला 9.5 ने का गुणतात?
मागील परीक्षांमध्ये विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष मिळवलेल्या गुणांची ग्रेड पॉइंटशी तुलना केल्यानंतर CBSE ने 9.5 हा गुणक सुरू केला. अनेक भारतीय विद्यापीठांनी तो स्वीकारला आहे, पण सर्वांनी नाही, म्हणून तुमच्या विद्यापीठाचा नियम तपासा.
चांगला CGPA किती असतो?
4.0 स्केलवर 3.5 किंवा त्याहून जास्त सहसा उत्कृष्ट आणि 3.0 किंवा त्याहून जास्त चांगला मानला जातो. 10-पॉइंट स्केलवर 8.0 किंवा त्याहून जास्त भक्कम आणि 7.0 किंवा त्याहून जास्त चांगला आहे. नोकऱ्या, शिष्यवृत्ती आणि उच्च शिक्षणाच्या किमान मर्यादा वेगवेगळ्या असतात, म्हणून नेमकी अट नेहमी तपासा.
मी माझा CGPA 2.5 वरून 3.0 करू शकतो का?
सहसा हो, जर पुरेसे क्रेडिट शिल्लक असतील. उदाहरणार्थ, 60 क्रेडिटनंतर 2.50 CGPA आणि अजून 70 क्रेडिट बाकी असतील, तर उरलेल्या सेमिस्टरमध्ये सुमारे 3.43 ची सरासरी लागेल. या कॅल्क्युलेटरचा लक्ष्य टॅब तुमच्या स्वतःच्या आकड्यांनी हे काढतो.
नापास किंवा पुन्हा घेतलेले कोर्स CGPA मध्ये मोजले जातात का?
हे तुमच्या विद्यापीठावर अवलंबून आहे. अनेक विद्यापीठे कोर्स उत्तीर्ण होईपर्यंत F ला शून्य ग्रेड पॉइंट मानतात. काही कोर्स पुन्हा घेतल्यावर जुना ग्रेड बदलतात, तर काही दोन्ही ग्रेड सरासरीत ठेवतात. तुमच्या विद्यापीठाचे पुनर्परीक्षा धोरण तपासा.
मी माझा CGPA दशांश चिन्हानंतर किती अंकांपर्यंत लिहावा?
बहुतेक विद्यापीठे CGPA दोन दशांश अंकांपर्यंत दाखवतात, जसे 3.37. फॉर्म आणि CV मध्ये तो तुमच्या अधिकृत गुणपत्रिकेवर जसा आहे तसाच लिहा, आणि स्वतःहून वर पूर्णांक करू नका.
माझी माहिती कुठे जतन किंवा शेअर होते का?
तुमची माहिती फक्त तुमच्याच ब्राउझरमध्ये जतन होते, त्यामुळे पान रिफ्रेश केल्यावर हरवत नाही. काहीही अपलोड किंवा शेअर होत नाही. "सर्व रीसेट करा" बटणाने तुम्ही कधीही सगळे पुसू शकता.